Mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en dementie 

In Nederland hebben ongeveer 1,1 miljoen mensen een (lichte) verstandelijke beperking. Door betere zorg worden mensen met een verstandelijke beperking steeds ouder. Hierdoor krijgen ook meer mensen uit deze groep dementie. Volgens de Wegwijzer Verstandelijke Beperking en Dementie hebben naar schatting momenteel ongeveer 18.500 mensen een verstandelijke beperking én dementie. De verwachting is dat dit aantal rond 2050 ongeveer verdubbeld zal zijn. Het gaat om schattingen, maar deze geven wel een goed beeld van de omvang en de groei van deze doelgroep. 

Signalen en diagnose 

Bij mensen met een verstandelijke beperking is dementie vaak moeilijk te herkennen. Veranderingen vallen minder snel op, omdat iemand misschien al hulp krijgt bij dagelijkse dingen. Daarom is het belangrijk om goed te weten wat iemand vroeger zelf kon. Als iemand vaardigheden verliest of zich anders gaat gedragen dan voorheen, kan dat een teken van dementie zijn.  

Het stellen van de diagnose dementie is soms lastig, omdat kenmerken van dementie kunnen lijken op de gevolgen van de verstandelijke beperking. Daarom is het belangrijk dat verschillende deskundigen samenwerken en dat gedrag en functioneren regelmatig worden gevolgd. Voor mensen met het Syndroom van Down is extra aandacht nodig, omdat zij een grotere kans hebben op het krijgen van dementie.  

Alledaags leven met dementie 

Mensen met een verstandelijke beperking en dementie hebben behoefte aan een zinvolle daginvulling. Wat iemand nodig heeft, verschilt per persoon. De een heeft meer hulp nodig bij dagelijkse dingen, terwijl de ander zelfstandiger is. Het is belangrijk dat deze mensen op een dag passende en prikkelende activiteiten hebben. Dat geeft houvast, structuur en betekenis.  

Zorg en ondersteuning 

Voor mensen met een verstandelijke beperking en dementie is zorg en ondersteuning altijd maatwerk. Het is belangrijk dat de ondersteuning aansluit bij wat iemand zelf nog kan, wil en nodig heeft. Daarbij wordt gekeken naar het dagelijks leven, de woonomgeving, sociale contacten en het welzijn van de persoon.  

Zorgprofessionals, begeleiders en naasten werken samen om veranderingen in gedrag, gezondheid en behoeften goed te volgen. Ook krijgen familie en begeleiders ondersteuning en advies, zodat zij de zorg kunnen blijven volhouden. Waar nodig kunnen verschillende deskundigen worden betrokken, zoals een arts voor verstandelijk gehandicapten (arts VG), psycholoog, casemanager dementie of specialist ouderengeneeskunde. Het doel is dat iemand zich zo veilig, prettig en zelfstandig mogelijk voelt en een goede kwaliteit van leven behoudt. 

Samenwerking in de regio 

Om mensen met een verstandelijke beperking en dementie goed te ondersteunen, moeten verschillende organisaties en professionals in de regio samenwerken. Denk aan zorgorganisaties voor mensen met een verstandelijke beperking, huisartsen, artsen VG, casemanagers dementie, gemeenten en welzijnsorganisaties. Een goede samenwerking en een goede overdracht van informatie zorgt ervoor dat betrokken professionals veranderingen in gezondheid en functioneren sneller herkennen. En passende ondersteuning op tijd wordt ingezet.