Niet-pluisfase
Laatst bijgewerkt op: 30-06-2026
Voordat een diagnose wordt gesteld, is er vaak een periode waarin signalen optreden die kunnen wijzen op dementie. Dit noemen we de niet-pluisfase. Op deze pagina vind je een overzicht van nuttige informatie, praktische hulpmiddelen en handige tools om je in deze fase te ondersteunen.
Dementie begint vaak langzaam. Voordat iemand de diagnose krijgt, kunnen er al kleine veranderingen zichtbaar zijn. Veel mensen denken bij dementie vooral aan geheugenverlies, maar veranderingen in gedrag komen net zo vaak voor. Deze signalen betekenen niet altijd dat iemand dementie heeft, maar het kan wel een teken zijn om alert te zijn.
Het is daarom belangrijk dat de persoon zelf en zijn naasten samen onderzoeken wat er aan de hand kan zijn. Toegankelijke en begrijpelijke informatie over dementie kan hierbij duidelijkheid en steun bieden.
Signalen herkennen
Het herkennen van dementie kan soms lastig zijn. Het is belangrijk om goed te observeren, te luisteren en aandacht te hebben voor wat er opvalt en wat de persoon met dementie vertelt over zijn of haar gevoelens. Door alert te zijn op signalen en deze zorgvuldig vast te leggen, kan in een later gesprek met de persoon met dementie en zijn naasten duidelijk worden toegelicht welke observaties zijn gedaan. Hierdoor ontstaat ruimte om gezamenlijk te bespreken welke ondersteuning of vervolgstappen passend zijn.
Specifieke doelgroepen
Houd rekening met de specifieke doelgroepen: mensen met dementie op jonge leeftijd, mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een migratieachtergrond en mensen met een psychiatrische aandoening, tijdens de niet-pluis fase.
Dementie op jonge leeftijd, mensen met een migratieachtergrond en mensen met een beperking
Casemanagers bij niet-pluis fase
Bij vermoeden van dementie kan een casemanager dementie worden ingeschakeld via de huisarts. Deze ondersteunt de persoon en zijn naasten bij het onderzoeken van de diagnose, geeft voorlichting en informatie en blijft ook na de officiële diagnose nauw betrokken. Door vanaf de eerste fase van de niet-pluis fase betrokken te zijn, kan de casemanager ondersteuning bieden gedurende alle fasen van dementie. Tegelijkertijd bouwt de casemanager een vertrouwensband op met de persoon en zijn naasten.
Publieke voorlichting
In de niet-pluisfase is het belangrijk dat mensen met signalen van dementie en hun naasten duidelijke en begrijpelijke informatie krijgen over de ziekte. Ook moeten zij goed geïnformeerd worden over het beschikbare aanbod, zowel lokaal als regionaal. Professionals zoals de praktijkondersteuner, wijkverpleegkundige, Wmo-consulent, maatschappelijk werker en casemanager dementie kunnen hierbij een belangrijke rol spelen.
Tips
Goede publieke voorlichting vraagt om een combinatie van communicatie, samenwerking en aanwezigheid in de wijk. Bedenk bij elke actie die je neemt wat het doel is en let daarbij op het volgende:
- Gebruik bestaande betrouwbare materialen: brochures, video’s, flyers en andere handige middelen voor verschillende doelgroepen. Alzheimer Nederland en Samendementievriendelijk.nl kunnen je hierbij helpen.
- Werk samen met zorg- en welzijnsorganisaties en andere plekken die al contact hebben met mensen met dementie of naasten van mensen met dementie. Dit kunnen ook activiteiten bij lokale verenigingen zijn, buurthuizen en bewonersinitiatieven zijn.
- Zorg dat duidelijk is waar de informatie vandaan komt, bijvoorbeeld met een logo of bronvermelding. Zorg ook voor een contactpersoon of contactformulier voor vragen.
Op deze manier krijgen mensen met (mogelijke) dementie en hun naasten betrouwbare informatie en ondersteuning om de volgende stappen te zetten.
Meer informatie
Meer informatie over de niet-pluis fase lees je op Zorg voor Beter.