Casemanagement in Brabant: zo houden netwerkcoördinatoren overzicht

In twee Brabantse netwerken is de organisatie anders ingericht, maar zijn er ook overeenkomsten. Zo staat de onafhankelijkheid van de casemanager bij beide netwerken hoog in het vaandel.

De rol van netwerkcoördinator

Vera vertelt dat bij hen in het Netwerk Midden-Brabant de functie van coördinator in tweeën is opgeknipt. Zelf werkt zij twaalf uur per week als coördinator van de casemanagers, terwijl haar collega Jan Lam de rol van ketenregisseur vervult. Alle casemanagers zijn in dienst van VVT-organisaties, maar werken onafhankelijk. Doordat de casemanagers gekoppeld zijn aan huisartspraktijken, zijn er korte lijnen met de wijkteams.

Twee zorgpaden in Midden-Brabant

Binnen het netwerk wordt gewerkt met twee zorgpaden. Zorgpad 1 betreft het basis casemanagement en wordt geleverd door wijkverpleegkundigen en POH’ers, terwijl zorgpad 2 specialistisch casemanagement biedt via gespecialiseerde casemanagers. Deze werkwijze stamt uit 2018 en is opgelegd door het zorgkantoor vanwege de toenmalige schaarste aan casemanagement. Oorspronkelijk bepaalde de huisarts per cliënt welk zorgpad van toepassing was, maar ook de neuroloog en specialist hadden hierin een rol.

Vera legt uit: ‘Wij merkten dat huisartsen en POH’ers de complexiteit niet altijd goed konden inschatten. Vandaar dat de casemanager inmiddels ook in de "niet-pluis"-fase altijd in beeld komt en de cliënt mee indiceert.’ Het voordeel hiervan is dat de casemanager alle cliënten kent en een sparringpartner is in de eerste fase voor bijvoorbeeld de POH’er. Zo heeft de casemanager goed zicht op wat er speelt in de regio en onderhoudt hij veel contact met huisartsen. Hierdoor weet hij precies waar wachttijden oplopen en waar niet.

Overzicht en bezetting

Er is geen centraal meldpunt; iedere organisatie geeft via de eigen casemanager door hoe de bezetting is. Zo ziet Vera waar de vraag groeit en waar extra inzet nodig is. Bij tekorten worden in overleg met de VVT-organisaties nieuwe casemanagers geworven. Door de keuze voor zorgpaden zijn er minder gespecialiseerde casemanagers nodig, maar de casemanagers die er zijn, hebben wel een zwaardere caseload omdat de meer complexe cliënten in zorgpad 2 zitten.

Casemanagement in regio Eindhoven

In de regio Eindhoven en omgeving is het netwerk eveneens huisarts-georiënteerd, maar iets meer wijkgericht en minder een-op-een met de huisarts. Aanmeldingen van cliënten met dementie verlopen via een centraal aanmeldsysteem. Ziekenhuizen zetten via een online tool zelf cliënten in het systeem, terwijl huisartsen cliënten telefonisch aanmelden bij het wijkteam. Dit team bestaat uit zorgtrajectbegeleiders, oftewel casemanagers, vanuit verschillende VVT-organisaties.

Jeannette vertelt: ‘In totaal werken we met casemanagers uit 8 organisaties, waarvan 3 het grootste deel van de casemanagers leveren. Ook bij ons opereren de casemanagers onafhankelijk. Er wordt gewerkt aan een systeem waarin huisartsen straks ook zelf cliënten kunnen aanmelden, maar met ruim 200 huisartsen is dat een uitdaging.’ Krijgt het wijkteam een telefoontje, dan wordt de cliënt direct meegenomen in de caseload. Voor de casemanager maakt het in principe niet uit waar de cliënt vandaan komt.

Kansen in het sociaal domein

Jeannette ziet veel kansen in het voorliggende veld, vóór de zorg, maar dit vraagt om een flinke tijdsinvestering én een omslag in denken. ‘We moeten niet alles met zorg willen oplossen. Bij ons heeft 80 tot 90 procent van de casemanagers een achtergrond als verpleegkundige, waardoor ze van nature op zorg gericht zijn. Als deze casemanagers het over netwerken hebben, gaat het vooral over de partner en de kinderen, en heel misschien over de buurvrouw. Ik zou daar veel verder in willen gaan, maar dat vraagt training. Nu is er nog te weinig verbinding met en kennis over het sociaal domein.’

Samenwerking met de gemeente

Vera vult aan: ‘Wij hebben het geluk dat in onze grootste gemeente – Tilburg – een voormalig casemanager nu beleidsmedewerker dementie is. Dat helpt enorm. Zij heeft veel kennis van het voorliggende veld en weet precies wat er bij dementie komt kijken. We zitten regelmatig met de gemeente om tafel en Tilburg heeft daar een kartrekkersrol in. Ook zijn we bezig het keukentafelgesprek over te slaan; zij zeggen: "Wat jullie zeggen klopt eigenlijk altijd wel, dat gesprek hoeven wij niet meer te doen."’

Specialisaties binnen casemanagement

Het netwerk Midden-Brabant werkt verder aan specialisatie. Er zijn 5 casemanagers gespecialiseerd in jonge mensen met dementie. Daarnaast richten 2 casemanagers zich op mensen met dementie en een psychiatrische achtergrond en 2 op mensen met dementie en een migratieachtergrond. Vera: ‘Daar zijn we erg trots op.’