Levensboek
Gepubliceerd op: 18-05-2022
Laatst bijgewerkt op: 27-02-2026
Een levensboek is een boek of map met belangrijke, waardevolle gebeurtenissen uit iemands leven. Door te praten over het levensboek met cliënten en hun familie leer je de behoeften van cliënten beter kennen. Zo kun je beter daarop inspelen met passende zorg en ondersteuning.
In het kort
Type tool
Hulpmateriaal
Voor wie
Mantelzorgers, Verzorgenden, Zorgverleners, Verpleegkundigen, Zorgcoördinatoren, Netwerkcoördinatoren
Cliëntgroep
Ouderen, Dementie
Soort kennis
Praktijk
Ontwikkelaar
Cicero Zorggroep en Vilans
Een levensboek helpt mensen de belangrijkste en meest waardevolle gebeurtenissen uit hun leven opnieuw te beleven. Zo'n boek kan veel bijdragen aan individuele (persoonsgerichte) zorg. Het principe: herinneringen ophalen gaat makkelijker met foto's en verhalen.
Vaak komt bij het maken van een levensboek informatie boven tafel waar je als zorgverlener anders moeilijk achter komt. Het gaat bijvoorbeeld over normen en waarden en over de gewoontes die iemand vroeger had. Heel persoonlijke dingen waar zorgverleners graag op willen inspelen.
Het maken van een levensboek heeft 3 doelen:
- Door gesprekken te voeren over het levensboek leren medewerkers de behoeften van de bewoners beter kennen en kunnen ze daar beter op inspelen.
- De bewoner krijgt extra individuele aandacht.
- Ook voor familie kan het levensboek helpen om gesprekken op gang te brengen.
Je kunt het levensboek maken voor alle bewoners. Binnen Cicero Zorggroep zetten ze het levensboek vooral in bij bewoners met dementie. Iedereen die betrokken is bij de bewoner kan het levensboek maken. Denk aan familie, zorgverleners of vrijwilligers.
Als eerste stap wil je een levensboek samenstellen. Cicero gebruikt een standaard levensboek als basis: een ringband met plastic hoezen van A4-formaat.
In het boek zitten bladzijden met vragen over verschillende onderwerpen. De vragen lopen uiteen van vragen over het ouderlijk gezin en het eigen gezin tot favoriete muziek, reizen en hobby's. Je kunt deze vragen beantwoorden en er foto’s bij plakken. Je kunt zelf extra bladzijden met vragen, foto’s of andere informatie toevoegen.
Zo ontstaat een uniek levensboek dat er voor elke bewoner anders uitziet. Een levensboek komt tot stand door gemiddeld 3 tot 4 maanden lang eens per 2 weken te praten met de bewoner en/of de mantelzorger of familie.
Als je het levensboek hebt samengesteld, kun je het als volgt gebruiken:
- Zo'n 2 tot 3 keer per week kan een familielid of medewerker met een bewoner het levensboek inkijken. Zo krijgt de bewoner regelmatig de gelegenheid om een stukje van het eigen leven te herbeleven.
- Houd het levensboek bij, zodat iedereen met frisse blik blijft kijken naar zowel de bewoner als het levensboek.
Je hebt het volgende nodig om een levensboek samen te stellen en te gebruiken in de praktijk:
- een ringband met plastic hoezen van A4-formaat;
- bladzijdes met vragen over verschillende onderwerpen, zoals het ouderlijk gezin, favoriete muziek, reizen en hobby's;
- gesprekken met de bewoner en naasten.