Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Waarom NU praten over onvrijwillige zorg?

Gepubliceerd op: 16-01-2026

Praten over onvrijwillige zorg is vaak spannend. Je wil iemand met dementie of de mantelzorger niet belasten met iets wat nog kan gebeuren. Toch is het belangrijk om eerlijk te zijn. Door op tijd en regelmatig te praten over de mogelijke gevolgen van dementie, geef je mensen de kans om zelf mee te denken en te beslissen over wat ze willen. 

Als wijkverpleegkundige of casemanager dementie heb je veel kennis. Je weet wat dementie is en wat het doet met gedrag en wat de risico’s zijn. Daarmee kun jij mensen helpen om vooruit te kijken. 

Voor mensen met dementie en hun naasten voelt de toekomst vaak onzeker. Jij kunt dan helpen door stap voor stap te vertellen wat er mogelijk gaat gebeuren. Iedere persoon met dementie en mantelzorger hebben andere behoeftes aan wat zij op welk moment willen weten. Hier kom je pas achter als je in gesprek gaat met elkaar. 

Praktische tips voor een gesprek richting onvrijwillige zorg

Deze tips kunnen je helpen om een gesprek met de persoon met dementie en de mantelzorger richting onvrijwillige zorg te sturen: 

  • Geef informatie over het type dementie en hoe je hiermee om kan gaan: er zijn zeer veel soorten dementie. Bij een aantal typen dementie hoort dat er geen ziekte-inzicht is. Uitleg en begrip helpen mantelzorgers en naasten om de persoon met dementie en mantelzorger beter te steunen.
  • Bespreek welke risico’s en gedragsveranderingen er mogelijk gaan komen: elke gedragsverandering door dementie brengt weer nieuwe aanpassingen met zich mee. Het helpt enorm als je de persoon met dementie en de mantelzorger hierin kan begeleiden door uit te leggen wat er gebeurt én wat er op hen afkomt.  
  • Alternatieven onvrijwillige zorg: als zorgprofessional weet je welke alternatieven er zijn en kun je dit delen met de persoon met dementie en zijn mantelzorger. Zoals hulpmiddelen, betekenisvolle invulling van de dag en vormen van emotionele ondersteuning zoals een klein groepje mensen waar men op terug kan vallen. Haal inspiratie uit de Alternatievenbundel van Vilans.   

Tip van een mantelzorger: 'Ga op tijd in gesprek met de casemanager dementie. Zij weten wat er kan gebeuren en geven uitleg en hebben aandacht voor de  gevolgen voor mijn man en voor mij. Dat geeft rust en houvast.'

4 redenen om het gesprek aan te gaan over onvrijwillige zorg 

  1. Geef mensen de kans om zelf te beslissen: door hen te informeren en hen bij te staan, weten zij beter wat er op hen af komt. Als er geen eigen regie is, kunnen mensen zich afhankelijk, machteloos of ontevreden voelen. De emotionele impact is vaak groot, voor zowel voor de persoon met dementie als voor de mensen om hem heen.  
  2. Je kunt vooruitdenken en de persoon met dementie en zijn mantelzorger begeleiden: zij hebben genoeg aan zichzelf in het ‘hier-en-nu’. De professional heeft de kennis, inzicht en ervaring in het verloop van dementie.  
  3. Je kan risico’s tijdig signaleren. Zo kun je op tijd alternatieven en (het voorkomen van) onvrijwillige zorg bespreken.  
  4. Het is je professionele verantwoordelijkheid dat je het open gesprek voert over risico’s en onvrijwillige zorg.   

Bron

Vilans