Wie is de persoon met wie je onvrijwillige zorg bespreekt?
Gepubliceerd op: 16-01-2026
Door de persoon met dementie goed te leren kennen, kun je onvrijwillige zorg vaak voorkomen. Wie is hij of zij? Wat vindt iemand belangrijk? Wat past bij die persoon? In deze tool krijg je tips om de persoon met dementie beter te leren kennen. Vooral over dingen die je wat minder snel zou vragen of bespreken.
Iedereen is anders. Daarom is het belangrijk dat je de persoon met dementie en de mantelzorger goed leert kennen. Denk hierbij aan:
- Persoonlijkheid en karakter: hoe gaat iemand om met veranderingen? Hoe maakt een echtpaar ruzie? Wat doet iemand als hij iets kwijt is of iets probeert te verbergen? Deze kennis helpt om gedrag in een latere fase van dementie beter te begrijpen en er passend op te reageren.
- Levensverhaal en traumatische gebeurtenissen: in ieders leven kunnen zich allerlei trauma’s en heftige gebeurtenissen voordoen. Door dementie kunnen deze gebeurtenissen weer naar boven komen. Wanneer je weet wat er aan de hand is, kun je bijvoorbeeld behandeling inzetten of je begeleidingsstijl aanpassen. Mogelijk kun je daarmee onvrijwillige zorg voorkomen. Een casemanager geeft met een voorbeeld aan waarom het zo belangrijk is om naar het levensverhaal te vragen: ‘Toen mijn client door haar dementie achteruitging, kwamen oude trauma's opnieuw naar boven. We hebben hiervoor traumatherapie ingezet. Dit bracht rust en stabiliteit. Onvrijwillige zorg was niet meer nodig. Dit is een voorbeeld van het belang om in een vroeg stadium te vragen naar nare gebeurtenissen of trauma’s.’
- Relatie met mantelzorger: ieder gezin is anders. Het is belangrijk hoe de relatie vroeger was én hoe de relatie nu is. Elize is mantelzorger van haar stiefvader. Zij geeft aan dat het soms best ingewikkeld kan zijn: ‘De dochter van mijn stiefvader wil niet voor hem zorgen. Dat heeft te maken met wat er vroeger tussen haar en haar vader gebeurd is.’
De dochter van mijn stiefvader wil niet voor hem zorgen. Dat heeft te maken met wat er vroeger tussen haar en haar vader gebeurd is.
Elize, mantelzorger en stiefdochter
Met wie bespreek je onvrijwillige zorg?
Praat met iedereen die belangrijk is voor de persoon met dementie. Begin hier zo vroeg mogelijk mee. Dan kan de persoon met dementie zelf ook vertellen wie hij is, wat hij wil en wat hij niet wil. Bespreek de onvrijwillige zorg met:
- De persoon met dementie en de mantelzorger: doe dit samen, maar ook apart van elkaar. Vaak hoor je dan eerlijker wat er echt gebeurt thuis en kan je beter inspelen op de actualiteit.
- Kinderen, andere familieleden, buren en vrienden: mogelijk kunnen zij helpen in de ondersteuning voor de persoon met dementie of de mantelzorger. Het is ook een goede aanleiding om af en toe het bredere netwerk te spreken. Een mantelzorger geeft aan waarom dit belangrijk is: ‘Ik heb zelf ervaren dat naarmate de dementie heftiger werd, mijn wereld steeds kleiner werd. Hoe eerder je een netwerk om je heen verzamelt, hoe minder je er alleen voor staat. En hoe langer iemand thuis kan blijven wonen.’
Hoe eerder je een netwerk om je heen verzamelt, hoe minder je er alleen voor staat. En hoe langer iemand thuis kan blijven wonen.
Saskia, mantelzorger