Inclusie in het verenigingsleven

Actief blijven in een club of vereniging zorgt voor betekenis

‘Voor veel mensen is een club of vereniging een belangrijk onderdeel van hun leven. Het is een plek waar zij anderen ontmoeten, een hobby uitoefenen en zich verbonden voelen met een groep. Actief blijven, juist binnen een vertrouwde club of vereniging, maakt een groot verschil voor het welzijn van mensen met dementie. Je hoort er dan nog steeds bij, ook al hapert je brein. Samen met anderen iets ondernemen, biedt plezier en gezelligheid en geeft betekenis in het dagelijks leven. Dat geldt voor iedereen, niet alleen voor mensen met dementie.’

‘Ook voor naasten is dit waardevol. Zij ervaren steun vanuit de omgeving en weten dat hun familielid of vriend ergens anders in goede handen en welkom is. Voor clubs en verengingen heeft dit ook voordelen. De verbinding tussen leden wordt sterker als ze er samen voor zorgen dat iemand met dementie zo lang mogelijk mee kan blijven doen.’

Wat het de samenleving of gemeente oplevert

‘Om een inclusieve samenleving te bereiken, is het ook belangrijk dat er in de samenleving meer bewustwording en begrip over dementie ontstaat. Dit gebeurt niet als dementie verborgen blijft achter de voordeur. De club of verenging is een prachtige plek waar mensen met en zonder dementie elkaar regelmatig kunnen ontmoeten. Een plek waar mensen kunnen leren om met meer geduld, creativiteit en flexibiliteit om te kijken naar een medemens met dementie. Dat kan uitdagend zijn, maar ook leiden tot meer verbinding en waardevolle ontmoetingen. Clubs en verenigingen vormen dus een belangrijke bouwsteen voor een inclusieve samenleving.’

Een aanvulling op zorg en ondersteuning

‘Inclusie van mensen met dementie kan zorgen dat zwaardere zorg pas later nodig is. Toch moeten clubs en verengingen niet gezien worden als vervanging van, of aanvulling op goede zorg en ondersteuning. Inclusie is geen middel om zorg- of ondersteuningstekorten op te vangen. Inclusie is onderdeel van een streven naar een menswaardig bestaan voor de vele mensen die direct of indirect met dementie te maken krijgen. Mensen met dementie hebben naast de optie om deel te nemen aan een verenigingsleven, nog steeds behoefte aan zorg en ondersteuning. Bijvoorbeeld in de vorm van ontmoeting met gelijkgestemden in een Odensehuis.’

Wat is er nodig om mensen met dementie mee te laten doen?

‘Om mensen met dementie mee te laten doen in het verenigingsleven, heb je een open houding nodig. Mensen met dementie willen niet anders behandeld worden, maar wel begrip en ruimte krijgen wanneer iets minder makkelijk gaat. Door te kijken naar wat iemand nog wel kan en daarop aan te sluiten, blijft meedoen vaak langer mogelijk. Praktische zaken helpen daarbij, zoals een rustige omgeving, duidelijke afspraken en een toegankelijke locatie.’

‘Ook kennis over hoe je het contact met iemand met dementie vormgeeft, is belangrijk. Eenvoudige tips en voorbeelden kunnen vrijwilligers en leden al helpen. Bijvoorbeeld over hoe zij iemand op een prettige manier ondersteunen, zonder te betuttelen of iemand onbedoeld uit te sluiten. Zo ontstaat een omgeving waarin mensen zich welkom blijven voelen.’

De rol van gemeenten, netwerkcoördinatoren en casemanagers

‘Gemeenten, netwerkcoördinatoren en casemanagers spelen een belangrijke verbindende rol bij het verenigingsleven. Een goede stap is om clubs en verenigingen te informeren over dementie, hen wijzen op beschikbare hulpmiddelen en trainingen, en partijen met elkaar in contact te brengen.’

‘Ook is het helpend om mensen met dementie en hun naasten te informeren over welke mogelijkheden er zijn om actief te blijven in hun eigen buurt. Door organisaties, vrijwilligers en inwoners met elkaar te verbinden, ontstaat een netwerk waarin mensen met dementie langer mee kunnen blijven doen aan activiteiten die voor hen belangrijk zijn.’